Kody kreskowe

Kod kreskowy jest graficznym odzwierciedleniem cyfr, liter i znaków specjalnych, takich samych, jakie wykorzystywane są przez standardowe urządzenia komputerowe. Technologia kodów kreskowych to najtańsza i jedna z najbardziej efektywnych technik gromadzenia danych i wprowadzania ich do systemów komputerowych.

Praktyczne wykorzystanie technologii kodów kreskowych w celu identyfikacji towarów miało swój początek w Stanach Zjednoczonych w połowie lat 70. XX wieku, a w Polsce na początku lat 90. Rozwój systemów komputerowych spowodował, że wraz z nimi również kody kreskowe znalazły zastosowanie w innych niż handel dziedzinach życia.

Obecnie technologia ta jest stosowana m.in.:

• w logistyce - do usprawnienia operacji magazynowych,
  
• w produkcji - do rejestracji przepływu surowców i produktów,
  
• w systemach kontroli jakości, 
• do rejestracji czasu pracy,
  
• w bibliotekach, wypożyczalniach i narzędziowniach,
  
• w szpitalach i bankach krwi, 
• w transporcie towarowym i osobowym (bilety, bagaż),
  
• przy rejestracji opłat za rachunki,
  
• do sortowania przesyłek,
  
• do inwentaryzacji środków trwałych,
  
• do identyfikacji osób przy pomocy kart klienta czy kart rabatowych.

W ciągu kilkudziesięciu lat prac nad zagadnieniami automatycznej identyfikacji wykorzystującej kody kreskowe stworzono na świecie około 400 rodzajów kodów kreskowych. Jednakże za ogólnoświatowy i międzybranżowy standard uznano zaledwie kilka z nich: EAN-13, EAN-8, UPC-A, UPC-E, ITF-14, GS1-128 oraz symboliki złożone GS1 Databar.

Kontrolą i koordynacją całokształtu przedsięwzięć związanych z praktycznym wdrażaniem powyższych kodów zajmuje się międzynarodowa organizacja Global System 1 (GS1). W obrębie tego systemu kody kreskowe mają standardową, ściśle określoną zawartość danych, co oznacza, że mogą być stosowane przez każdą firmę bądź instytucję wykorzystującą system GS1 i nie zostaną pomylone z żadną inną symboliką, jak np. Kod 39 stosowany w systemach wewnętrznych lub uzgodnionych dwustronnie.

Ostatni z wymienionych kodów – GS1 Databar – stanie się standardem obowiązującym w handlu detalicznym od 1 stycznia 2010 r. Został on opracowany w celu rozwiązania problemów związanych z kodowaniem bardzo małych obiektów (podzespoły elektroniczne, lekarstwa, fiolki), towarów o zmiennej ilości wymagających podania - oprócz numeru identyfikacyjnego produktu - również wagi lub ceny, a także pojedynczych produktów rolnych, np. owoców.

Kolejnym krokiem w rozwoju technologii kodów kreskowych stały się kody dwuwymiarowe. O ile kod kreskowy jednowymiarowy stanowił szereg równoległych do siebie kresek o różnej grubości i odstępie między nimi, o tyle dwuwymiarowe kody kreskowe, tzw. matrycowe, wykorzystują w swojej budowie białe i czarne komórki o określonej szerokości.

Kody matrycowe mają z reguły kształt kwadratu, tworząc unikalny wzór składający się z kilkudziesięciu rzędów i kolumn. Zakodowane informacje zajmują w porównaniu z kodami liniowymi niewielką przestrzeń, a ponadto w jednym kodzie dwuwymiarowym można zawrzeć aż do kilku tysięcy znaków. Specjalna konstrukcja kodu czyni go odpornym na skutki zniszczenia nawet dużego fragmentu powierzchni. Do najpopularniejszych kodów dwuwymiarowych należą: PDF417, Maxicode, DataMatrix, Aztec, QR i Postal Code.

Kody dwuwymiarowe znajdują coraz powszechniejsze zastosowanie przy znakowaniu:

• przesyłek kurierskich, 
• elementów elektronicznych, 
• faktur i dokumentów przewozowych, 
• dowodów rejestracyjnych pojazdów,
  
• lokalizacji magazynowych w logistyce,
  
• lekarstw i akcesoriów medycznych,
  
• komponentów produkcyjnych w motoryzacji,
  
• szybko poruszających się przedmiotów na liniach produkcyjnych.

Technologia kodów dwuwymiarowych stawia wysokie wymagania nie tylko producentom urządzeń służących do znakowania wyrobów – drukarek termicznych i termotransferowych, ale i do ich odczytu – czytników ręcznych i stacjonarnych oraz terminali przenośnych wyposażonych w skanery kodów dwuwymiarowych. Czołową rolę wśród producentów urządzeń do znakowania wyrobów tymi kodami odgrywają amerykańskie firmy Intermec oraz Datamax.

Natomiast technologię odczytu kodów dwuwymiarowych na najwyższy poziom zaawansowania doprowadziły firmy Cognex, Intermec i Hand Held Products ze Stanów Zjednoczonych oraz firma Denso wchodząca w skład japońskiego koncernu Toyota.

Wiodącym partnerem powyższych firm na terenie Polski jest firma SKK – Systemy Kodów Kreskowych SA z Krakowa.

Poleć znajomemu